استفتاآت قرآني سؤال: خواندن بيش از هفت آيه از قرآن كريم، براي زن حايض، مكروه است، با توجه به اينكه در ماه مبارك رمضان، خواندن قرآن فضيلت بسيار دارد، آيا حايض بودن، مانع از خواندن قرآن است.
احكام اين قسمت از رساله علميه و استفتاآت حضرت امام خميني (ره) برداشت شده است و صرفاً جهت آشنايي عزيزان با كليات احكام مي باشد و عمل به آن ها براي مقلدين مستلزم تطبيق آنها با نظر مرجع تقليد هر فرد است.
نماز خواندن بر روي روزنامههاي مشتمل بر آيات قرآن
سؤال: در روزهاي جمعه در نماز جمعه و نيز در صف جماعت، ديده ميشود كه بعضي از برادران، روز روزنامه، نماز ميخوانند. با توجه به اينكه در روزنامه، مسلم آيات قرآن، اسم خدا، كلمةالله يا اسم ائمه وجود دارد، آيا نماز صحيح است يا خير؟
جواب: تا يقين به هتك و بياحترامي نداشته باشند نمازشان اشكال ندارد و بر ديگران لازم نيست به آنها بگويند.
دور انداختن آيات قرآن بعد از تغيير شكل
سؤال: آيا انداختن آيات قرآن اسمأ خداوند تبارك و تعالي، بعد از تغيير شكل، مثل پاره كردن و با قطعه قطعه كردن آن، به صورتي كه موقع خواندن معناي آن مشخص نباشد، جايز است يا خير؟
جواب: اگر بعد از تغيير شكل، آيات قرآن بر آن صدق نكند، اشكال ندارد.
انداختن آيات قرآن به زباله
سؤال: انداختن روزنامه و مجلات در ميانه زباله، با علم به اينكه در ميان آن اسمأ جلاله و آيات قرآن نوشته شده است، چه حكمي دارد؟
جواب: انداختن آن جايز نيست و بايد آن را از محل هتك و اهانت خارج كرد.
چاپ و نشر روزنامه
سؤال: از آنجايي كه در حال حاضر بيشتر روزنامهها و مجلات كشور مشتمل بر آيات قرآن است و معمولاً افراد پس از مطالعه، آنها را به جاهاي هتكآميزي مياندازند، لذا تقاضا ميكنيم دستور فرماييد كه اين نشريات از چاپ آيات قرآني و كلماتي كه احترام آنها لازم است، خودداري كنند و اگر بهتر است در هنگام ضرورت سعي كنند آيات را نقل به معنا كنند و نه اينكه عيناً چاپ نمايند؟
جواب: چاپ و نشر ممنوع نيست، ولي انداختن در جاهايي كه موجب هتك ميشود بايد خودداري كنند.
پيچيدن اجناس در روزنامه
سؤال: در روزنامهها، آيات زيادي از قرآن مجيد، اسمأالله و اسمأ انبيأ به چشم ميخورد كه بسياري از مردم به طور اجتنابناپذير با آن سروكار دارند و اجناس در آن ميپيچند و زير دست و پا در محلهاي نجس و كثيف كه توهين است مياندازند و با عدم طهارت، به آنها دست ميزنند، آيا وظيفه هست به متصديان تذكر بدهيم كه فكري براي اين موضوع بكنند؟
جواب: چنين تكليفي نيست، ولي اگر در موردي توهين و بياحترامي ميشود، بايد رفع توهين شود.
نحوه از بين بردن روزنامههاي مشتمل بر آيات قرآن
سؤال: اينجانب يكي از ايرانيان خارج از كشور هستم كه هر چند وقت يكبار روزنامههاي ايراني برايم فرستاده ميشود و مقدار زيادي از آنها را جمع كردهام چون آيات قرآن در آنهاست، نميدانم آنها را چه كنم آيا ميتوانم آنها را دور بريزم و يا اينكه در دريا بيندازم؟
جواب: اگر در آنها آيات قرآن و اسمأ محترمه باشد بايد طوري آنها را از بين برد كه در صورت لزوم، هتك نباشد، مثل به دريا ريختن.
سوزاندن كوپنهاي مشتمل بر آيات قرآن
سؤال: در بعضي از شهرستانها كوپنهاي باطل شدة خواربار كه بيشترشان آرم جمهوري اسلامي و يا آية قرآن بر روي آنها ميباشد، سوزانده ميشود، آيا اين كار شرعاً جايز است يا نه؟
جواب: بنابر احتياط، از سوزاندن اجتناب نمايند.
خواندن قرآن پيش از سورة حمد
سؤال: خواندن بعضي از آيه، بعد از تكبيرهالاحرام و قبل از سورة حمد، چه صورتي دارد؟
جواب: قرائت قرآن، به قصد قرآنيت نه ورود، مانع ندارد.
قرائت سورههاي بزرگ در نماز
سؤال: در نمازهاي واجب است كه در ركعت اول يا دوم، يكي از سورههاي قرآن كريم را بخوانيم. آيا هر سوره، به جز چهار سورهاي كه سجده واجب دارد، ميتوانيم بخوانيم يا خير؟ حتي بقره؟
جواب: اختيار داريد.
قرائت در نوافل
سؤال: آيا در نوافل نيز، بعد از حمد، در صورتي كه بخواهد سورهاي بخواند بايد آن سوره را كامل بخواند يا ميشود به چند آيه از يك سوره اكتفا كرد؟
جواب: لازم نيست يك سورة كامله بخواند.
حكم قرائت اشتباه در ماه مبارك رمضان
سؤال: اگر كسي در ماه مبارك رمضان، هنگام قرائت آية قرآن و يا نقل حديث از قول امام معصوم قصدش اين باشد كه صحيح بخواند، ليكن در ضمن خواندن، متوجه شود كه آن را غلط ميخواند، آيا وقتي كه فهميد، اگر ادامه بدهد، روزهاش باطل ميشود يا نه؟ و در صورتي كه متوجه روزهاش نباشد، حكم روزهاش چيست؟
جواب: اگر غلط خواندن، موجب تغيير معني شود و آن معنا غلط نسبت به خدا و رسول دهد، حرام و موجب بطلان روزه ميشود.
وضو براي تلاوت قرآن
سؤال: اگر كسي براي انجام كار خيري، مثلاً تلاوت قرآن، وضو بگيرد، ولي از انجام آن منصرف شود،آيا وضوي او باطل است يا نه؟
جواب: وضو بعد از آنكه صحيحاً واقع شد، باطل نميشود.
گذاشتن قرآن در جيب
سؤال: آيا مس و به دست كردن انگشتري كه بر روي آن نوشته شده است الله بصير بالعباد و يا گذاشتن قرآن مجيد در جيب، بدون وضو براي ياد خدا درست است يا نه؟
جواب: مانعي ندارد، ولي بدون وضو مس نكند.(12)
مس كردن كلمات غير ارزشي
سؤال: آيا مس كردن كلماتي كه قرآن مانند ابليس، شيطان كفار، ابولهب و... در صورتي كه وضو نداشته باشد حرام است؟
جواب: جايز نيست.
خطور آيات قرآن در ذهن شخص جنب
سؤال: اگر كسي جنب باشد و سورههايي كه خواندنش براي او حرام است به فكرش خطور كند و هر چه سعي كند از فكرش نرود آيا گناهي دارد؟
جواب: مجرد خطور در ذهن حرام نيست.
حكم خواندن قرآن براي كسي كه تيمم كرده
سؤال كسي كه آب نداشته يا آب براي او ضرر داشته و تيمم بدل از غسل جنابت كرده، آيا ميتواند نماز را با جماعت بخواند و ميتواند به مسجد برود؟ و حكم او در خواندن قرآن چيست؟
جواب: مانعي ندارد و حكم كسي را دارد كه غسل كرده.
حكم مس قرآن با غسل جنابت
سؤال: بعد از غسل جنابت وضو براي نماز لازم نيست. آيا با اين غسل ميتوان نافلة نماز را هم خواند يا قرآن را مس نمود؟
جواب: ميتواند نماز نافله و ساير كارهاي مشروط به طهارت را انجام دهد.
قرائت قرآن بدون درك معاني آن
سؤال: اينجانب، عربي را بدون فهم معني آن ميتوانم بخوانم ولي انگليسي را به خوبي متوجه ميشوم. براساس حديث نبوي كه: «هر كس آيهاي از قرآن، در ماه مبارك رمضان بخواند، مانند مطالعة تمامي قرآن است» آيا اگر انگليسي هم خوانده شود همين طور است؟ اگر كسي قرآن به عربي بخواند و معني آن را نفهمد باز هم ثواب خواهد داشت؟
جواب: ثواب قرآن، منوط به درك معاني آن نيست. اگرچه خوب است سعي شود تا معني آن را درك نمايد تا ارشاد و علوم آن بهرهمند گردد.
قرائت آيات قرآن با غير زبان عربي
سؤال: آيا ميتوان اعمال شب قدر را به زبان غير عربي انجام داد؟
جواب: مانعي ندارد، ولي قرائت سوره و آيات قرآن و ادعيه مأثوره به نيت تحصيل ثواب مخصوص، منوط به قرائت متن عربي است.
خواندن آيات قرآن با سرود آهنگدار
سؤال خواندن آيات قرآن به صورت سرود آهنگدار، جايز است يا نه؟
جواب: اگر مطرب باشد جايز نيست
استخاره با قرآن
سؤال: ميخواستم بدانم اصلاً استخاره با تسبيح يا قرآن يا استخارة ذات الرقاع از نظر اسلام در مسايل مهم زندگي، مثل ازدواج و تصميمگيريهاي مهم، صحيح است يا نه؟
جواب: مشورت با خداوند متعال و استخاره از طريق مأثوره براي رفع تحيرات اشكال ندارد.
اهدأ قرآن به اموات
سؤال: عدهاي با خواندن زيارت و دعا و شركت در مجالس عزاداري، مخالفت ميكنند و ميگويند: «قرآن خواندن در صورت نفهميدن معاني آيات، فايدهاي ندارد». و با خواندن قرآن در مجالس ترحيم نيز مخالفت مينمايند. نظر امام چيست؟
جواب: خواندن زيارت و ادعية مأثورت و عزاداري براي سيد مظلومان (ع) و صلوات بر پيغمبر و آل او (ع) از افضل قربات و آدمساز است و قرائت قرآن از مستحبات و اهدأ ثواب آن به اموات، موجب مثوبت است.
فروش و تبديل قرآن وقفي
سؤال: تبديل قرآن و كتب وقف شده در مساجد به احسن، چه صورتي دارد؟
جواب: تا موقعي كه قابل استفاده است فروش و تبديل آن جايز نيست.
حرمت تصرف در قرآنهاي وقفي
سؤال: احتراماً معروض ميدارد بعضي از اشخاص خير، قرآن كريم را به صورت جزوه به مساجد براي قرائت اهدأ ميكنند و در جلد جزوهها وقفنامه يا عكس واقف را ميچسبانند. بعضي از اشخاص، اين وقفنامهها يا عكس اشخاص را پاره ميكنند و بيرون ميريزند در شرع مقدس اسلام اين كار چه حكمي دارد؟
جواب: اهداي جزوهها مانعي ندارد و كسي حق ندارد وقفنامه را پاره كند و بيرون بريزد.
قرائت حمد و سوره به قصد قرآنيت
سؤال: حمد و سوره و آيهاي كه در نماز خوانده ميشود، آيا به قصد انشأ بايد خوانده شود يا به قصد حكايت؟
جواب: بايد به قصد حمد و سورة قرآن بخواند.
قرائت سورة حمد به صورت مكرر
سؤال: در نماز واجب، براي توجه بيشتر يا جبران عدم توجه، ميتوان سورة مباركه حمد را دوباره قرائت كرد؟
جواب: به قصد قرائت قرآن، نه، به قصد جزء مانع ندارد.
حكم خواندن قرآن براي زنان در زمان قاعدگي
سؤال: آيا زن حايض ميتواند در كلاس درس شركت كند و آيات و روايات را يادداشت نمايد؟
جواب: اگر كلاس در مسجد نباشد اشكال ندارد، و نوشتن نام خداوند متعال و آيات قرآن، اگر بدنش با آنها تماس پيدا نكند اشكالي ندارد
جواب: در غير چهار سورة عزايم، مانع نيست.
سؤال: آيا زن حايض ميتواند هفت آيه از غير سورههاي سجدهدار را بخواند و تكرار كند؟
جواب: غير از سورههاي سجد ما باقي سورههاي قرآن اشكالي ندارد. اگرچه بيش از هفت آيه خواندن، براي حايض، مكروه است.
سؤال: آيا خانمهاي نابينا، به هنگام عادت ماهانه، ميتوانند قرآن را بخوانند، با توجه به اينكه قرآن براي آنها به صورت برجسته نوشته شده و بايستي آن را در خواندن لمس كنند؟
جواب: نبايد لمس كنند.
سؤال: آيا خواندن آياتي از چهار سورة قرآن كه سجده دارد. در هنگام حيض، كفاره دارد يا نه؟ و اگر سهواً انجام شده باشد بايد چه كند؟
جواب: كفاره ندارد.
خواندن قرآن در مراسم صبحگاهي مدارس توسط خواهران
سؤال: هنگامي كه مراسم صبحگاهي مدرسه، يكي از خواهران قرآن را با صوت تلاوت ميكند، دبيران مرد، صداي وي را ميشنوند آيا به طور كلي تلاوت قرآن در صورت شنيدن نامحرم، توسط خواهران گناه است؟
جواب: اشكال ندارد مگر آنكه موجب تحريك و مفسده باشد.
